تشبیه نیوز

معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای گلستان با تشریح وضعیت رودخانه‌های استان گفت: نیازاست تا هر سه سال ۱۸۰۰ کیلومتر از مجاری آبی استان برای پیشگیری از وقوع سیلاب‌های مخرب لایروبی شود و این بدان معناست که ما برای حفظ ایمنی استان، سالانه نیازمند لایروبی قریب به ۶۰۰ کیلومتر از رودخانه‌ها هستیم.
حسین حاجی‌حسینی مجموع طول رودخانه‌های استان از سرشاخه‌ها تا انتهای حوضه های آبریز را بالغ بر ۳ هزار و ۲۰۰ کیلومتر دانست و افزود: مدیریت این مقدار از مجاری آبی، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و اعتبارات مستمر است.
وی به چالش‌های زیست‌محیطی و طبیعی در بستر رودخانه‌ها اشاره کرد و گفت: در مناطقی مانند شاخه اصلی گرگان‌رود در محدوده شهرستان آق‌قلا، به دلیل کاهش جریان آب در فصول خاص، شاهد رشد انبوه نی، علف و بوته‌های گز در بستر رودخانه هستیم.
حاجی‌حسینی ادامه داد: اگرچه این پوشش گیاهی ماهیتی طبیعی دارد، اما در زمان وقوع سیلاب، به عنوان یک مانع جدی عمل کرده و ظرفیت آبگذری مجاری را به شدت کاهش می‌دهد.
وی با تاکید بر واژه تسهیل آبگذری تصریح کرد: وجود این موانع در بستر رودخانه‌ها باعث می‌شود آب از مسیر اصلی خود منحرف شده و به نقاط حادثه‌خیز دیگر سرریز کند. از این رو، لایروبی با هدف پاک‌سازی بستر و بازگشایی مسیر عبور آب، اولویت اصلی ما برای دور کردن خطر سیلاب از مناطق مسکونی و اراضی کشاورزی است.
معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای گلستان، تحقق لایروبی سالانه ۶۰۰ کیلومتر از رودخانه‌ها را یکی از کلیدی‌ترین اقدامات برای افزایش تاب‌آوری استان در برابر بارش‌های سیل‌آسا دانست و اضافه کرد: محدودیت اعتباری از موانع جدی این بخش به شمار می رود.
وی خاطرنشان کرد: برای لایروبی سالانه ۶۰۰ کیلومتر از رودخانه‌های استان، به ۲۵۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز داریم که به واسطه عدم تخصیص کامل این مبلغ، سال گذشته تنها موفق به لایروبی ۹۰ کیلومتر شدیم که این یعنی کمتر از ۱۵ درصد نیاز واقعی ما محقق شده است.
حاجی‌حسینی با اشاره به انباشت کارهای انجام نشده در سنوات گذشته تأکید کرد: اگر بخواهیم شرایط ایمنی را به رودخانه‌ها بازگردانیم، در صورت تزریق مالی، باید از همین حالا عملیات لایروبی هزار و ۳۰۰ کیلومتر را برای سال ۱۴۰۵ هدف‌گذاری کنیم تا عقب‌ماندگی‌ها جبران و تسهیل آب‌گذری انجام شود.
وی به وضعیت نامناسب برخی از پل‌ها اشاره کرد و گفت: از مجموع ۴۲۰ پل و سازه تقاطعی در سطح استان که تولیت آن‌ها با دستگاه‌هایی همچون راهداری، جهاد کشاورزی و بنیاد مسکن است، ۳۷ مورد به‌شدت بحرانی هستند که علی رغم پیگیری های انجام شده در سال‌های گذشته، به دلیل کمبود اعتبار، بهسازی یا بازسازی این پل‌ها انجام نشده است.
معاون شرکت آب منطقه‌ای گلستان در بخش دیگری از سخنان خود به خسارات زیربنایی اشاره کرد و افزود: شدت جریان‌های سیلابی اخیر باعث فرسایش شدید کف و دیواره بعضی از رودخانه‌ها شده است به نحوی که در جاده ترانزیتی آزادشهر به شاهرود (خوش‌ییلاق)، خسارات بسیار سنگین بود و حتی دیوارسازی‌های عظیم راهداری نیز تخریب شد. همچنین در رودخانه زیارت گرگان و بالادست شهر رامیان نیز شاهد حوادث مشابهی بودیم.
وی خاطرنشان کرد: اگرچه لایروبی و اصلاح پل‌ها ضروری است، اما باید پذیرفت که گاهی حجم و قدرت تخریب سیلاب به‌قدری زیاد است که از توان طراحی سازه‌های موجود فراتر می‌رود و همین موضوع ضرورت بازنگری در زیرساخت‌های استانی را دوچندان می‌کند.
شکاف عمیق میان نیازهای فنی و بودجه‌های مصوب
حاجی حسینی از انعقاد ۲۳ قرارداد جدید برای لایروبی و ساماندهی رودخانه‌های استان خبر داد و گفت: در سال گذشته با پیگیری مجمع نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی و شرکت آب منطقه‌ای، ۳۰ میلیارد تومان از محل اعتبارات مدیریت بحران با مصوبه هیئت وزیران اخذ شد که از این محل در حال حاضر ۱۱ قرارداد برای لایروبی ۶۰ کیلومتر و ۱۲ قرارداد نیز از اعتبارات استانی برای لایروبی ۴۵ کیلومتر دیگر منعقد شده که عملیات اجرایی آن‌ها آغاز شده است.
وی تصریح کرد: علاوه بر لایروبی، رودخانه های استان در ۱۰ کیلومتر از نقاط بسیار حساس نیازمند احداث دیواره‌های حفاظتی و کف‌بند برای تثبیت بستر رودخانه‌هاست.
به گفته معاون حفاظت و بهره‌برداری شرکت آب منطقه‌ای گلستان، اجرای این پروژه‌ها به اعتباری بالغ بر ۵۰۰ میلیارد تومان نیاز دارد که با روند فعلی تخصیص بودجه، با محدودیت‌های جدی مواجه هستیم.
وی با مقایسه وضعیت موجود و نیازهای واقعی افزود: در حال حاضر از محل اعتبارات استانی، قراردادهایی برای ۴۰۰ متر دیوارسازی منعقد شده است که وقتی این عدد را کنار نیاز ۱۰ کیلومتری استان می‌گذاریم، متوجه فاصله زیاد اعتبارات تخصیصی با نیازهای واقعی بودجه ای می‌شویم.مدیریت سیلاب تنها وظیفه یک دستگاه نیست.
حاجی حسینی ضمن قدردانی از همکاری تنگاتنگ فرمانداران به عنوان رؤسای شورای مدیریت بحران شهرستان ها و اداره کل راهداری و حمل‌و نقل جاده‌ای در تأمین بخشی از ماشین‌آلات در زمان بحران، خاطرنشان کرد: مدیریت سیلاب تنها وظیفه یک دستگاه نیست. برای اصلاح پل‌های غیراستاندارد که دهانه آن‌ها متناسب با سیلاب‌های بزرگ طراحی نشده، نیازمند یک عزم استانی و ملی هستیم چراکه اگر دهانه پل‌ها تعریض نشود، حتی با بهترین لایروبی‌ها هم شاهد پس‌زدگی آب و خسارت به مردم خواهیم بود.