مدیرعامل شرکت آب منطقهای گلستان با اشاره به نقش مهم و تاریخی سد وشمگیر در کنترل و مهار سیلابهای گرگانرود گفت: با وجود گذشت بیش از پنج دهه از زمان بهرهبرداری این سد و کاهش محسوس حجم مفید مخزن آن، این سازه آبی همچنان یکی از محورهای اصلی مدیریت منابع آب و کنترل سیلاب در شمال کشور به شمار میرود.
به گزارش تشبیه نیوز به نقل از روابط عمومی شرکت آب منطقه ای گلستان ، دکتر ایرج حیدریان اظهار کرد :
هدف اصلی از احداث سد وشمگیر از ابتدا مهار و کنترل سیلابهای گرگانرود و کاهش خسارات ناشی از آن در دشتهای پاییندست بوده است؛ اما به مرور زمان و با انباشت رسوبات، ظرفیت ذخیره آب این سد به طور قابل توجهی کاهش یافت و نقش آن در کنترل سیلاب نیز محدودتر شد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای گلستان افزود: در پاسخ به این چالش و با هدف ارتقای کارایی سد و استفاده بهینه از پتانسیلهای موجود، شرکت آب منطقهای با ابتکاری طرح احداث مخازن جانبی را در مجاورت سد وشمگیر اجرا کرد. بر اساس این طرح، در زمان وقوع سیلابهای شدید، قسمتی از جریان سیل گرگانرود به سوی این مخازن هدایت میشود تا ضمن کاهش پیک جریان سیلاب، امکان ذخیره و استفاده بهینه از آب فراهم شود.
وی تصریح کرد: اجرای این ایده باعث شده است که کارکرد اصلی سد وشمگیر در کنترل سیلاب حفظ و تقویت شود؛ بهگونهای که همزمان با بهرهبرداری از مخزن اصلی سد، مخازن جانبی نیز در مدیریت سیلابهای اخیر نقش تعیینکنندهای ایفا کردهاند. در واقع، با این اقدام نوآورانه، افت بهرهوری سد بهطور مؤثری جبران شده و سد وشمگیر دوباره بهصورت فعال در خط مقدم مدیریت سیلابهای گرگانرود قرار گرفته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای گلستان در ادامه با اشاره به مشکلات فنی روشهای رایج رسوبزدایی مخازن سدها گفت: در شرایطی که راهکارهای موجود برای افزایش عمر مفید سدها اثربخشی محدودی دارند، استفاده از ایدههای خلاقانهای چون هدایت و ذخیره سیلاب در مخازن جنبی میتواند بهعنوان الگویی ملی برای احیای کارایی سدهای قدیمی کشور مطرح شود.
وی با تأکید بر اینکه تهدید سیل به فرصتی ارزشمند برای توسعه و پایداری منابع آب تبدیل شده است، افزود: از رهگذر این طرح، نهتنها از خسارات ناشی از سیلابهای سهمگین گرگانرود کاسته شده، بلکه حجم قابل توجهی از آب نیز برای مصارف کشاورزی و تغذیه سفرههای زیرزمینی در منطقه ذخیره میشود. این دستاورد، نشاندهنده توان و تخصص مهندسان ایرانی در انطباق با چالشهای اقلیمی و مدیریت هوشمند منابع آب است.
او در پایان اظهار امیدواری کرد: با بهرهگیری از تجربه موفق سد وشمگیر، سیاستهای جدیدی برای بازآفرینی نقش سدهای کشور تدوین شده و اصلاح الگوهای مدیریت منابع آب سدها در دستور کار قرار گیرد تا همزمان با حفاظت از مردم در برابر خطر سیلابها، فرصتهای جدیدی برای توسعه پایدار مناطق پاییندست فراهم شود.


