تشبیه نیوز

حجت الاسلام و المسلمین دکتر علیزاده موسوی: پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر باید مرجعیت بین المللی پیدا کند. این پژوهشگاه ظرفیت تبدیل شدن به یک مرجع تمدنی در جهان اسلام را دارد.
حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر علیزاده موسوی: پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر باید مرجعیت بین المللی پیدا کند. این پژوهشگاه ظرفیت تبدیل شدن به یک مرجع تمدنی در جهان اسلام را دارد.
آیت‌ﷲ نورمفیدی: عرضه آموزه‌های اهل بیت(ع) در فضای فکری جهان امروز ضرورتی دو چندان یافته و پژوهشگاه در این مسیر رسالت علمی خود را به طور جدی دنبال خواهد کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین سید مهدی علیزاده موسوی، نماینده محترم ولی‌فقیه در بنگلادش، در بازدید از پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر، از نزدیک در جریان فعالیت‌های علمی، بین‌المللی و مدیریتی این مرکز تحقیقاتی قرار گرفت.
به گزارش تشبیه نیوز به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر، در این دیدار، حجت‌الاسلام والمسلمین دُرّی، قائم‌مقام پژوهشگاه، ضمن تشریح روند تأسیس و فعالیت‌های علمی شش ساله این مرکز، به ارائه گزارشی از ۱۰ گروه تخصصی فعال، از جمله فقه اقتصاد، سلامت، هنر، محیط‌زیست و خانواده پرداخت. وی با تأکید بر رویکرد پرهیز از اقدامات نمادین، به تشریح پروژه «دانشنامه فقه معاصر» پرداخت و اعلام کرد تاکنون ۷۰۰ مدخل تنظیم و ۳۶۰ موضوع فقهی با منابع گردآوری شده، در اختیار پژوهشگران قرار گرفته است.
قائم مقام پژوهشگاه با اشاره به گزارش‌های انتقادی-تحلیلیِ بیش از ۲۹۰ کتاب فقهی، به خلأهای پژوهشی موجود در منابع تحقیقی اشاره کرد و این خلأها را نیازمند ورود جدی پژوهشگران دانست. وی همچنین از پلتفرم «ویکی» این پژوهشگاه خبر داد که تمام داده‌ها را به صورت هوشمند و پیوسته در اختیار جامعه علمی قرار می‌دهد.

حجت‌الاسلام دُرّی در ادامه افزود: این پژوهشگاه با گردآوری ۳۷ عنوان مجله تخصصی حوزه فقه معاصر منتشر شده در ایران و همچنین تولید و انتشار ۲۸ مجله الکترونیکی توسط بخش رسانه، یافته‌ها و مباحث به روز فقه معاصر را پوشش می‌دهد. بخش فناوری پژوهشگاه نیز از ظرفیت‌های هوش مصنوعی در ترجمه متون، پیاده‌سازی صوت‌ها و انجام تحقیقات اولیه بهره می‌برد.
وی با اشاره به فعالیت‌های پژوهشگاه در زمینه انتشار کتاب بیان داشت: در حال حاضر حدود ۴۰ عنوان کتاب آماده چاپ داریم که از این تعداد، شش تا هفت عنوان منتشر شده، شش عنوان برای اخذ مجوز ارسال شده و هشت عنوان در مراحل صفحه‌آرایی قرار دارد. همچنین از تصمیم جدید پژوهشگاه مبنی بر ترجمه و انتشار فوری تمامی کتاب‌های منتشر شده به زبان‌های عربی و انگلیسی خبر داد و افزود این فرآیند ترجمه به تازگی آغاز شده است
حجت‌الاسلام دُرّی از آماده‌سازی یک چت‌بات جامع خبر داد که قرار است اطلاعات ارزشمند موجود در پرتال پژوهشگاه، شامل دروس، کتب، اساتید، موضوعات پژوهشی و اساتید راهنما را در خود جای دهد. وی بیان کرد: این چت‌بات پس از تکمیل اطلاعات و با همکاری بخش فناوری، آماده ارائه خدمات به پژوهشگران و علاقه‌مندان خواهد بود تا بتوانند به راحتی به اطلاعات مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنند.

توسعه تعاملات بین‌المللی و پیشگامی در استفاده از فناوری‌های نوین
دکتر مبلغی، مدیر بین‌الملل پژوهشگاه، چهار راهبرد اساسی این بخش را برشمرد: اول، تدوین «نقشه جامع مراکز بین‌المللی مطالعات اسلامی و فقهی»؛ بانکی اطلاعاتی که با شناسایی نزدیک به ۱۲۰ مرکز معتبر جهانی، به زودی به صورت مرجعی آنلاین در دسترس عموم قرار خواهد گرفت. دوم، «مرجع‌سازی رویدادهای علمی بین‌المللی»؛ شامل رصد ماهانه ۹ تا ۱۰ همایش و نشست علمی معتبر جهانی و ارائه لینک‌های مستقیم جهت حضور و مشارکت پژوهشگران ایرانی. سوم، «برگزاری نشست‌های تخصصی و سمپوزیوم‌های فقهی»؛ که تاکنون ۱۶ نشست تخصصی و ۴ سمپوزیوم بین‌المللی با حضور چهره‌های برجسته علمی از کشورهایی همچون عراق برگزار شده است، از جمله نشست اخیر با موضوع «منهجیت الاستدلال بالقرآن الکریم فی المؤلفات الفقهیه اهل السنه» با حضور اساتید دانشگاه کوفه. چهارم، «توسعه مراودات»؛ که شامل تقویت ارتباطات مجازی و همچنین دیپلماسی حضوری از طریق میزبانی و اعزام پژوهشگران است. دکتر مبلغی با اشاره به تعاملات گسترده با کشورهای عربی و لبنان، چشم‌انداز آتی پژوهشگاه را بسط این شبکه ارتباطی به کشورهای شرق اسلامی (پاکستان، بنگلادش و هند) برای تثبیت «مطالعات فقه معاصر» به عنوان یک جریان علمی فراگیر در جهان اسلام دانست.

کتابخانه دیجیتال و چاپی؛ جامعیت در منابع و نوآوری در دسترسی
در ادامه، آقای رستمی، مدیر کتابخانه پژوهشگاه، به معرفی فعالیت‌های این واحد از سال ۱۳۹۹ پرداخت. وی اعلام کرد این کتابخانه دیجیتال بیش از ۲۵,۰۰۰ رکورد اطلاعاتی را در سه زبان فارسی، عربی و انگلیسی گردآوری کرده و بیش از ۱۸,۰۰۰ مدرک (مقالات، پایان‌نامه‌ها و کتب) دارای فایل متنی کامل هستند. وی همچنین به بارگذاری فهرست تفصیلی کتب فارسی برای آشنایی پژوهشگران با محتوا اشاره کرد.
رستمی همچنین افزود: کتابخانه پژوهشگاه به یکی از منابع اصلی معرفی شده توسط هوش‌های مصنوعی فعال در این حوزه تبدیل شده و پیش از قطعی شدن اینترنت، ماهانه حدود ۷,۰۰۰ تا ۸,۰۰۰ مراجعه منحصر به فرد از سوی هوش‌های مصنوعی داشته است.
مدیر کتابخانه پژوهشگاه یادآور شد: در کنار کتابخانه دیجیتال، منابع چاپی پژوهشگاه نیز با خریداری و گردآوری بیش از ۵,۰۰۰ جلد کتاب تخصصی، تلاش کرده است تا خلاء منابع در حوزه‌هایی چون فقه پزشکی، فقه هنر و فقه اقتصاد را پر کند و منابع مرتبط با رویکرد پژوهشگران اهل سنت را نیز تهیه نماید.
در ادامه حجت‌الاسلام موسوی، مسئول سایت دروس خارج فقه معاصر، از بارگذاری ۳۹۰ درس فقه معاصر از سال‌های مختلف و از سوی بیش از ۱۱۱ استاد خبر داد و گفت: این دروس در ۴۰ موضوع مختلف دسته‌بندی شده‌اند و ما در حال به‌روزرسانی حدود ۸۰ درصد از این دروس برای سال جاری هستیم.

وی افزود: علاوه بر دروس اختصاصی، مراجعی که در درس‌های دیگر به موضوعات فقه معاصر پرداخته‌اند نیز جمع‌آوری و در این سایت گنجانده شده است. تاکنون بیش از ۱۲ هزار فایل بارگذاری شده که با احتساب مجموعه رسانش، این آمار به حدود ۱۴ هزار فایل می‌رسد.
حجت‌الاسلام موسوی با اشاره به سیاست‌های پژوهشگاه در گسترش فعالیت‌ها به عرصه بین‌المللی، اظهار داشت: با توجه به ابلاغیه‌های مسئولان، ورود به حوزه دروس اساتید عرب‌زبان از کشورهای کربلا، نجف، قطر، عربستان و امارات آغاز شده است. وی افزود: دروس اساتیدی از عربستان سعودی و بحرین نیز در قالب «فقهان نوازل» و «مستحدثات» جمع‌آوری شده است.
در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین سید مهدی علیزاده موسوی، نماینده ولی‌فقیه در بنگلادش، ضمن تقدیر از موسس پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر، آیت‌ﷲ سیدکاظم نورمفیدی، نماینده ولی‌فقیه در استان گلستان، نقش ایشان در تحکیم وحدت و نشر معارف اهل‌بیت (علیهم السلام) در این استان را بسیار برجسته خواند و بر ضرورت برندسازی علمی و بین‌المللی حول محور شخصیت‌های برجسته فقهی تأکید کرد و خواستار خروج فعالیت‌های پژوهشی از دایره محدود داخلی شد.
نماینده ولی‌فقیه در بنگلادش افزود:«مطالب مطرح‌شده، بسیار ارزشمند و راهگشا بود و نشان می‌دهد که مجموعه پژوهشگاه از نیروی انسانی مؤمن و دلسوزی برخوردار است که به توفیق الهی در مسیر توسعه علمی و دینی گام برمی‌دارند. وی در ادامه تأکید کرد: پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر باید به مرجعیت بین‌المللی دست یابد »
وی با تشریح ظرفیت‌های موسسه تحت مدیریت خود، گفت: ما در سه حوزه راهبردی فعالیت می‌کنیم؛ نخست، استخراج مدلی برای «گفت‌وگو» (اعم از بین‌مذهبی، بین‌الادیان و حتی با غیرمعتقدان) بر پایه «ادب‌الخلاف» که فراتر از مباحث کلامی، بر مباحث فقهی متمرکز است. دوم، حوزه عقاید و جریان‌شناسی که به مبانی فکری می‌پردازد و سوم، حوزه تمدنی در پاسخ به چالش‌های افول تمدن‌ اسلامی.

نماینده ولی‌فقیه در بنگلادش با اشاره به وضعیت خاص منطقه بنگلادش و شبه‌قاره تصریح کرد: ما با ۱۷۰ میلیون جمعیت روبه‌رو هستیم که اقبال بسیار زیادی به منابع فقهی ما دارند. برخلاف جهان عرب که گاهی با چالش‌های دیپلماتیک و مذهبی همراه است، منطقه شبه‌قاره تشنه معارف اهل‌بیت(علیهم السلام) است و دانشگاه‌های این منطقه به‌شدت خواستار منابع و مراودات فقهی هستند. وی افزود: حتی در میان جریان‌های اهل‌حدیث و وهابیت نیز تغییر رویکردها و تقاضا برای گفت‌وگوهای علمی دیده می‌شود که این فرصتی مغتنم است.
حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده موسوی همچنین پیشنهاد داد با توجه به استقبال بسیار خوب در شناخت مراکز علمی شیعه، این آمادگی وجود دارد پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر به عنوان یک مرکز شاخص برای برگزاری نشست های مشترک و تبادل اطلاعات معرفی شود.
نماینده ولی‌فقیه در بنگلادش با انتقاد از ضعف در معرفی چهره‌های برجسته شیعی به جهان، اظهار داشت: متأسفانه ما در عرصه بین‌الملل، برندسازی ضعیفی داریم. در حالی که برخی جریانات با محوریت یک شخصیت، در ۱۱۰ کشور جهان حضور دارند، بسیاری از فقهای بزرگ ما حتی در میان شیعیان کشورهای همسایه شناخته‌شده نیستند.
وی افزود: باید از «بومی‌نگری» دست برداریم و با تکیه بر ظرفیت شخصیت‌های برجسته و تراز اول یا هسته کانونی برای معرفی فقه معاصر شیعه در دنیا ایجاد کنیم.
حجت‌الاسلام والمسلمین علیزاده موسوی در بنگلادش در پایان با بیان اینکه «همه داشته‌های علمی ما نباید در داخل محصور بماند»، از آمادگی کامل برای میزبانی نشست‌های تخصصی، اعزام اساتید به شبه‌قاره و ترجمه و ترویج دستاوردهای پژوهشگاه در این منطقه خبر داد و تأکید کرد که ظرفیت‌های انباشته شده در این پژوهشگاه، پتانسیل لازم برای تبدیل شدن به یک مرجع تمدنی در جهان اسلام را داراست.

در پایان این دیدار آیت‌ﷲ سید مجتبی نورمفیدی، رئیس پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر، در سخنان خود ضمن قدردانی از حضور حجت‌الاسلام والمسلمین سید مهدی علیزاده موسوی و ارائه مباحث ارزشمند و راهگشا ایشان تأکید کرد: این نشست فرصتی مغتنم برای تبادل دیدگاه‌ها و تقویت هم‌افزایی است و از حسن‌ظن و نگاه مثبت ایشان سپاسگزارم.
وی با اشاره به روند شکل‌گیری فعالیت‌های پژوهشگاه اظهار داشت:«در سال‌های اخیر، حرکت‌های چشمگیری در عرصه پژوهش‌های فقهی صورت گرفته که ریشه در برنامه‌ریزی علمی و تلاش‌های خالصانه تک تک این مجموعه دارد؛ این امر را به فال نیک می‌گیریم و امیدواریم به فضل الهی افق آینده روشن‌تر از گذشته باشد.»
آیت‌ﷲ نورمفیدی در پایان تأکید کرد: عرضه و تبیین آموزه‌های اهل‌بیت(ع) در فضای فکری جهان امروز ضرورتی دوچندان یافته و پژوهشگاه در این مسیر رسالت علمی خود را به‌طور جدی دنبال خواهد کرد.